A Real RoadStory – Αν(ν)ακαλύπτω… το quilting -παπλωματική- μια καινούρια τεχνική!

Το άρθρο αυτό είναι ένα μέρος από μία σειρά άρθρων εν είδει ημερολογίου με σκοπό να πληροφορήσει τους αναγνώστες για κρυφές γωνιές της Θεσσαλονίκης (δράσεις- αποδράσεις-διαδράσεις) ή για τα γεγονότα που βιώνουμε καθημερινά και πολλές φορές περνούν απαρατήρητα.

ΚΩΔ: 020

quilting 4

Είναι από τα πράγματα που ακούς και χρειάζεσαι σίγουρα μια ηχητική επανάληψη για να καταλάβεις τι σου είπαν προτού ρωτήσεις: «τι είναι αυτό;». Έτσι, φυσικά, συνέβη και σε αυτήν την περίπτωση και με το που χάιδεψε  η λέξη τον αέρα ήταν σαν να χτύπησε καμπανάκι στο μυαλό μου. Quilting! Τι είναι; Έπρεπε να μάθω, αλλά πάνω από όλα καιγόμουν να το μοιραστώ με τον κόσμο.

Βρέθηκα με την Mrs Kristine Papas στο κτίριο της ΧΑΝΘ, όπου και διδάσκει αυτή την τέχνη- τεχνική, διότι περί τεχνικής ραψίματος πρόκειται. Μπήκα στο μάθημά της. Με σπαστά, αλλά κατανοητά ελληνικά εξηγούσε το επόμενο στάδιο του project που είχαν ξεκινήσει οι μαθήτριές της. Παράλληλα με το μάθημα επί της τεχνικής δεν παρέλειπε να δίνει και πληροφορίες για την ιστορία του quilting. Η αίσθηση που μου δημιουργήθηκε ήταν ότι διάβαζα μυθιστόρημα. Οι λέξεις από το στόμα της Mrs Kristine έπαιρναν σχήμα και μορφή όχι μόνο στη φαντασία  μου, αλλά είχαν «σάρκα και οστά» στα έργα που κοσμούσαν το μικρό στουντιάκι τους. Πολύ περισσότερο δε αυτές οι λέξεις  αποκτούσαν νόημα και ουσία στις γυναίκες που δούλευαν το έργο τους.  Κάθε κομμάτι υφάσματος ήταν ένα κομμάτι της καρδιάς τους, της σκέψης και των συναισθημάτων τους.

quilting 16

Εν συντομία σας παραθέτω την ιστορία του Quilting με την ελπίδα να ταξιδέψει και ο δικός σας νους, όπως ταξίδεψα κι εγώ στην Αμερική μιας άλλης εποχής μέσα από τη διήγηση της Mrs Kristine. Το Quilting είναι τόσο παλιό όσο και η Αμερική, λοιπόν. Όταν έφτασαν στην ήπειρο οι πρώτοι άποικοι δεν υπήρχε απολύτως τίποτα. Για ό, τι καινούριο ή διαφορετικό έπρεπε να περιμένουν το πλοίο που ερχόταν από τη μητέρα Αγγλία. Τα υπάρχοντά τους και τα ρούχα τους κατ’ επέκταση με τον καιρό άρχισαν να φθείρονται. Για να καλύψουν το κενό αυτό της μεγάλης απόστασης και της έλλειψης υλικών χρησιμοποιούσαν τα χαλασμένα τους ρούχα για την κατασκευή άλλων πραγμάτων καθημερινής χρήσης. Το quilting αρχικά ήταν η τεχνική για να φτιάχνουν σκεπάσματα- παπλώματα για να σκεπάζονται και να προστατεύονται από το κρύο. Εξ’ ου και η ελληνική ονομασία του, παπλωματική. Με τον καιρό η Αμερική αναπτύχθηκε και δεν υπήρχε τόσο μεγάλη ανάγκη να έρθει το πλοίο από την Αγγλία. Η τέχνη του quilting, όμως, δεν έσβησε παρόλο που δεν εξυπηρετούσε πλέον ανάγκες επιβίωσης ή προστασίας, αλλά αποτελούσε μέσο έκφρασης και περίτεχνης διακόσμησης πια. Οι γυναίκες που ασχολούνταν εκείνο τον καιρό με το quilting δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα, δεν είχαν ψήφο, δεν μπορούσαν να μιλήσουν δημοσίως και να πάρουν μέρος σε συζητήσεις κι αποφάσεις. Το quilting υπήρξε τότε ο μόνος τρόπος έκφρασης τους. Υπήρξε η φωνή τους. Κάθε σχέδιο ήταν κι ένα μήνυμα. Αν μπορούσε κανείς να δει παράλληλα τα γεγονότα στη ζωή αυτών των γυναικών, τα ιστορικά και πολιτικά γεγονότα και τα έργα τους στο quilting θα έβρισκε μεταξύ όλων αυτών μια συνοχή κι μια λογική συνάφεια.

quilting 11

Η τέχνη αυτή έφτασε στο απόγειό της κατά τη διάρκεια του εμφυλίου της Αμερικής μεταξύ Βόριων και Νότιων κατοίκων για την απελευθέρωση των σκλάβων. Υπήρχαν άνθρωποι που ασχολούνταν με την τέχνη του quilting και στήριζαν την απελευθέρωση των σκλάβων. Για να τους βοηθήσουν, λοιπόν, στον αγώνα τους προς την ελευθερία είχαν δημιουργήσει ένα κρυφό μονοπάτι. Το underground railroad («υπόγειος σιδηρόδρομος»). Ένα μονοπάτι μυστικό μέσα από κατοικημένες περιοχές που λίγοι ήξεραν και με τα έργα quilting που ήταν κρεμασμένα έξω από τα σπίτια ενημέρωναν τους σκλάβους που δραπέτευαν από το αφεντικό τους για το πού θα μπορούσαν να βρουν τροφή, νερό, καθαρά ρούχα, αν είναι φιλική η περιοχή και γενικά τι έπρεπε να προσέξουν και τι να αποφύγουν, αλλά και πώς θα συνεχίσουν το δρόμο τους.

quilting 9

Καθώς το quilting συνεχίστηκε κι εξελίχθηκε οι τεχνίτες (κατά κύριο λόγο πάντα γυναίκες) ακολουθούσαν τα παραδοσιακά σχέδια με λίγο πιο σύγχρονη προοπτική. Για να σας δώσω μια ιδέα για το τι μπορεί να εννοώ, σας λέω μόνο ότι η Mrs Kristine πριν από ένα χρόνο διοργάνωσε μια έκθεση- σεμινάριο για πρώτη φορά στην Ελλάδα στην πόλη της Θεσσαλονίκης για την τέχνη του quilting. Σε αυτή την έκθεση συμμετείχαν και γυναίκες που είχαν με κάποιο τρόπο κακοποιηθεί. Μετά το τέλος της διδασκαλίας τους ζητήθηκε να ζωγραφίσουν κάτι που να αντανακλά την κατάστασή τους. «Είναι εκπληκτικά όχι μόνο τα σχέδια που αποτύπωσαν, αλλά και τα χρώματα που χρησιμοποίησαν, για να δείξουν την πνιγηρή τους πραγματικότητα αυτές οι γυναίκες» μου τόνισε η Mrs Kristine. Όλα αυτά τα σχέδια αργότερα αποτυπώθηκαν στο ύφασμα με την τεχνική του quilting.

quilting 5

Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας μας δεν μπορούσα παρά να τη ρωτήσω και πρακτικά πράγματα σχετικά με αυτή τη νέα τέχνη. Κι έτσι αναρωτήθηκα αρχικά αν είναι εύκολο να μάθει κανείς quilting. « Είναι πάρα πολύ εύκολο! Και μάλιστα ευκολότερο αν δεν ξέρεις να ράβεις καθόλου. Ως δασκάλα έχω περισσότερα προβλήματα με όσους έχουν κάποιες γνώσεις ή μια μικρή εμπειρία, γιατί το quilting είναι κάτι το τελείως διαφορετικό».

Νομίζω πως εύλογα αναρωτήθηκα ακόμη αν είναι ένα ακριβό χόμπι. «Καθόλου!» ήταν η άμεση απάντηση της Mrs Kristine. «Θα σου πω μόνο το εξής: όταν άρχισα να διδάσκω εδώ στην Ελλάδα σε μερικές φίλες μου έλεγα στη μητέρα μου να μου στείλει κάποια υλικά από την Αμερική. Εκεί που εξεπλάγην πραγματικά ήταν όταν πάνω σε όλες τις κλωστές έγραφε Made in Greece. Έτσι, μετά από αρκετό καιρό κι ενώ ήρθα σε επαφή με μεγάλη και γνωστή κλωστοϋφαντουργία κατάφερα να εξασφαλίσω λιανική πώληση των κλωστών που είναι για quilting σε μαγαζιά της Θεσσαλονίκης. Έτσι τώρα είναι πιο εύκολο. Το ίδιο προσπαθούμε να κάνουμε και για τα υφάσματα. Σκοπός μας είναι να φτιάξουμε μικρές βιοτεχνίες που θα παράγουν υφάσματα κατάλληλα για quilting, καθώς πρέπει να είναι 100% βαμβακερό, αλλά με άλλη κατανομή κόμπων. Με αυτόν τον τρόπο θα πετύχουμε τόσο να μην κάνουμε εισαγωγή όσο και να ενισχύσουμε την τοπική παραγωγή και επιχειρηματικότητα πετυχαίνοντας πάντα καλύτερες τιμές. Όλα αυτά με μικρά βήματα, αφού ακόμα αυτή η τέχνη δεν είναι τόσο διαδεδομένη στην Ελλάδα. Όλο αυτό το διάστημα ήρθαν σε επαφή μαζί μου εργοστάσια της Αμερικής που κατασκευάζουν διάφορα υλικά για το quilting με την επιθυμία να ανοίξουν μια πόρτα στην αγορά της χώρας για να εισάγουν τα προϊόντα τους. Αυτό που προς το παρόν δουλεύουμε είναι αυτές οι εταιρείες να έρθουν σε επαφή με τους Έλληνες που ασχολούνται με τις κλωστές και τα υφάσματα και να συνεργαστούν σε άλλη βάση, ώστε να ωφεληθεί και η εγχώρια παραγωγή.»

quilting1

Όνειρο και όραμα της Mrs Kristine είναι να καταφέρει να δείξει σε όσους περισσότερους μπορεί το μαγικό κόσμο του quilting. Βαθιά της επιθυμία αυτή η τέχνη να ανθίσει και στα χέρια των Ελλήνων και κυρίως να απεγκλωβίσει από το βούρκο τους ανθρώπους που έχουν περάσει δύσκολα στη ζωή τους. Να αποτελέσει το μονοπάτι που θα τους οδηγήσει στη δική τους απελευθέρωση και θα τους φανερώσει την αγάπη, όπως έγινε και με εκείνη.

Βρείτε τη Mrs Kristine Papas στο facebook: Quilters of Greece United

Και στο http://toquiltorknot.weebly.com/

Ευχαριστώ θερμά τις γλυκύτατες μαθήτριές της, κ. Κατερίνα Αποστολίδου, κ. Κωνσταντία Νταλιάνη, κ. Γιώτα Κατρακιλάκη

Άννα Σταματοπούλου

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.