Κοινωνική Αλληλεγγύη και Ψυχική Υγεία σε περιόδους κρίσης

Σimagesε μια περίοδο που η κρίση οξύνει τα προβλήματα ψυχικής υγείας και τις κοινωνικές ανισότητες η Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας προσπαθεί να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες που αναδύονται σε επίπεδο πρόληψης, θεραπείας και κοινωνικής ένταξης.

Σε αυτό το πλαίσιο πρόσφατα πραγματοποιήθηκε (σε συνδιοργάνωση με τον  Εξωραϊστικό, Πολιτιστικό και Αθλητικό Σύλλογο «Ο Αρδηττός») εκδήλωση «Ανοικτό Σπίτι: Κοινωνική Αλληλεγγύη και Ψυχική Υγεία σε περιόδους κρίσης».

Με αφορμή αυτή την εκδήλωση, καταθέτουμε κάποιους προβληματισμούς για τη λειτουργία των υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην κοινότητα.

Βιώνοντας την ανταπόκριση που είχε αυτό το κάλεσμα στη γειτονιά μας, βιώνοντας τις ανάγκες, τα αδιέξοδα, αλλά και την επιθυμία για προσφορά και αλληλεγγύη, ανακαλύψαμε ότι οι λύσεις που πολλές φορές δίνονται  από μικρές ομάδες συμπολιτών σε συνεργασία με  «νησίδες» υπηρεσιών που λειτουργούν με γνώμονα τον άνθρωπο είναι εντέλει πιο άμεσες, απλόχερες και πιο αποτελεσματικές από ό,τι οι θεσμικές απαντήσεις ή οι γραφειοκρατικοί περιορισμοί.

Σε μια περίοδο που, εκτός από τις βιοτικές ανάγκες που μένουν ακάλυπτες με τραγικά αποτελέσματα, απειλείται και η όποια αίσθηση περί ασφαλούς και δίκαιου κόσμου είχε ο καθένας μας, σε μια χώρα που οι πολίτες στερούνται του δικαιώματος για πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας (κυρίως η ψυχική υγεία ποτέ δεν στηρίζεται ως απαραίτητη συνιστώσα της υγείας), αναρωτηθήκαμε τι μπορεί να κάνει τη διαφορά και πώς μπορούμε να απαντήσουμε στις ολοένα και αυξανόμενες ανάγκες που φτάνουν στις υπηρεσίες μας. Όσο κι αν φαίνεται παράδοξο, ανατρέξαμε στο παρελθόν και στην ιστορία της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας, αναστοχαστήκαμε τον τρόπο που εργαζόμαστε πάνω από 30 χρόνια τώρα και αυτό μας έδωσε μια ιδέα πώς μπορούμε να σταθούμε στο ύψος των αναγκών των συμπολιτών μας και στην πρόκληση του παρόντος.

Από το 1981, όταν ο Καθηγητής Π. Σακελλαρόπουλος ίδρυσε την πρώτη Κινητή Ψυχιατρική Μονάδα στη Φωκίδα και μετέπειτα το πρώτο Οικοτροφείο για την ψυχοκοινωνική επανένταξη ασθενών από τα μεγάλα ψυχιατρεία ή αργότερα όταν ανέπτυξε την  Κινητή Ψυχιατρική Μονάδα στη Θράκη, τα Οικοτροφεία και τα διαμερίσματα σε Αθήνα, Αλεξανδρούπολη, Άμφισσα και Λαμία, ένα ήταν το κοινό χαρακτηριστικό: ανεξάρτητα από το είδος της υπηρεσίας, η θεραπευτική ομάδα θεωρούσε καθήκον της και ευθύνη της να γνωρίσει και να σεβαστεί τις ιδιαιτερότητες, τους κώδικες της τοπικής κοινωνικής ομάδας, να κατανοήσει τις ξεχωριστές ανάγκες των ανθρώπων που ζούσαν εκεί (είτε επρόκειτο για τους βαρύτατα πάσχοντες των οικοτροφείων, είτε για τα παιδιά και ενήλικες με ελαφρά συμπτώματα) και να «εκπαιδεύσει» και όλους τους φορείς και τους παράγοντες  που μπορούσαν να σταθούν αρωγοί σε αυτό το έργο, πολλαπλασιάζοντας στην ουσία τη δυνατότητα να βοηθηθούν όλοι οι συμπολίτες που είχαν ανάγκη.

Με λίγα λόγια ειδικοί και πολίτες της κοινότητας εργάζονταν μαζί για να αντιμετωπίσουν τις ψυχο-κοινωνικές ανάγκες των πιο ευάλωτων ομάδων και αυτή η ιδιαίτερη μορφή (που εξελίχθηκε σε επεξεργασμένη τεχνική πια) αλληλεγγύης αύξανε θεαματικά την αποτελεσματικότητα των κλινικών χειρισμών και την δυνατότητα της υπηρεσίας να βοηθήσει περισσότερους ανθρώπους. Αυτό που έκανε την προσπάθεια αποτελεσματική ήταν επίσης η έννοια της ισοτιμίας με παράλληλο σεβασμό των ορίων της διαφορετικότητας. Οι ίδιοι οι πάσχοντες, οι οικογένειές τους, ο κάθε θεραπευτής όσο άπειρος κι αν ήταν, οι φορείς της κοινότητας και όλος ο πληθυσμός ήταν με έναν τρόπο μέλη μιας υπηρεσίας που αφορούσε όλο τον τόπο και όχι μόνο λίγους.

Τι πρέπει να κάνουμε σήμερα;

Από τότε «κύλησε πολύ νερό στο μύλο», αλλά η βασική φιλοσοφία παραμένει ο πυλώνας της λειτουργίας. Τι είναι εντέλει  πιο σημαντικό για μια ουσιαστική και βιώσιμη λειτουργία των υπηρεσιών ψυχικής υγείας σήμερα;

– Να γίνει ένα ευρύτερο άνοιγμα στην κοινωνία, να έρθουμε κοντά με τις τοπικές κοινότητες και να διευρύνουμε τις συμπράξεις μας με φορείς και κοινωνικές ομάδες.

– Να αντιληφθούμε οι ειδικοί ψυχικής υγείας ότι έχουμε ευθύνη να  υπερασπιστούμε και να διασφαλίσουμε το δικαίωμα κάθε πολίτη στην πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Αυτό πρέπει να το κάνουμε με ενότητα, αισιοδοξία, αλλά και μαχητικότητα και προφανώς βάζοντας ισότιμα μέσα στην προσπάθεια τους ίδιους τους αφορώμενους και τις οικογένειές τους.

Αυτό το τελευταίο αποτελεί και ένα κάλεσμα προς όλους τους συναδέρφους και τις υπηρεσίες που μπορεί να μοιράζονται το ίδιο όραμα και την ίδια φιλοσοφία με αυτή με την οποία εργαζόμαστε εμείς στην Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας τόσα χρόνια.

Η Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας λειτουργεί  Οικοτροφεία και Προστατευμένα Διαμερίσματα (Αθήνα, Άμφισσα, Λαμία, Αλεξανδρούπολη), Κέντρο Ημέρας για την Ψυχολογική Υποστήριξη Ασθενών με Καρκίνο (Αθήνα), Κέντρο Ημέρας για παιδιά, εφήβους και ενήλικες με ψυχικές διαταραχές που διαβιούν στην κοινότητα (Άμφισσα), Κέντρο Ημέρας για το follow-up ενηλίκων ψυχικά ασθενών που διαβιούν στην κοινότητα (Αττική). Από τις σημαντικότερες υπηρεσίες της ΕΚΨ&ΨΥ παραμένουν οι Κινητές Μονάδες σε Φωκίδα και Έβρο-Ροδόπη που για την δεκαετία 2001-2010 είδαν 5.121 νέους ασθενείς και πραγματοποίησαν 197.718 θεραπευτικές πράξεις.

*Για την Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας, Δρ. Αθηνά Φραγκούλη, Αντιπρόεδρος ΔΣ

Πηγή: news247.gr

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.