Παρουσίαση – Κριτική βιβλίου – Νίκος Κουτρούμπας: Μη φοβάσαι να φοβηθείς

mi fovasaiΟ Έκτορας βιώνει κατά γενική ομολογία μια αποκρουστική πραγματικότητα. Η ζωή του απέχει παρασάγγης από τα κοινωνικά πρότυπα μιας «ευτυχισμένης» οικογένειας. Ο ίδιος βιώνει έντονα την αδιαφορία της μητέρας, την παντελή απουσία του πατέρα ενώ συγχρόνως εκδηλώνει φθονερή συμπεριφορά για τον αδερφό του. Ο παιδικός νους μολαταύτα, εφευρετικός και άνευ ορίων πάντα βρίσκει τους «ομοιοστατικούς»  μηχανισμούς του προκείμενου να σπάσει το φράγμα της ζοφερής πραγματικότητας και να μεταβεί σε έναν ονειρικό κόσμο. Με άλλα λόγια το μικρό αγόρι πλάθει έναν μαγικό κόσμο με βασικά συστατικά την φαντασία και την επινοητικότητα, στον οποίο βασικός χαρακτήρας είναι ένας φανταστικός φίλος, ένα φίδι.

Το φίδι αυτό  είναι κάτι σαν ο άλλος του εαυτός, είναι ένα επινοημένο πρόσωπο που σαν να λέμε λειτουργεί ψυχαναλυτικά και κατευναστικά στην αναστατωμένη ψυχοσύνθεση του μικρού παιδιού. Σαν μια αρχαιοελληνική σωκρατική μαιευτική, το φίδι βοηθά τον μικρό ήρωα να «αποδράσει» από τον υλικό κόσμο και να  κατακτήσει την ουσία των πραγμάτων ή οποία δεν είναι κατ’ ανάγκη επίγεια και απτή! Δε μαθαίνει τίποτα καινούριο στο μικρό παιδί, αλλά αντιθέτως το βοηθά να ξαναθυμηθεί, τον καθοδηγεί στο πώς να νιώσει πραγματικά ελεύθερος, και του δείχνει ότι το κλειδί για την αυτογνωσία, την κοσμοθεωρία  αλλά και την αυτοεικόνα μας είναι η ίδια η φαντασία.

Αναμφισβήτητα, ήρωας – σταθμός για το μυθιστόρημα είναι ο παππούς. Ο ίδιος αντιπροσωπεύει την αγάπη, είναι ο ήρωας που κατορθώνει να επηρεάσει με τρόπο καταλυτικό την ψυχή και το ήθος του μικρού Έκτορα. Έτσι ξεκινάει ένας αέναος αγώνας προς την αυτογνωσία και την αποδοχή με μοναδικό όπλο την αγάπη. Το φίδι συμβολίζει τον φανταστικό κόσμο ενώ ο παππούς την σκληρή πραγματικότητα. Οι δύο ήρωες συγκρούονται στο μυαλό του παιδιού. Ο Έκτορας, όμως  ανακηρύσσει νικητή αυτού του αγώνα τον παππού του, ο οποίος γίνεται ο μεσίτης για να μεταβεί το νεαρό αγόρι από τον ματαιόδοξο πνευματικό κόσμο της φαντασίας στον μαγικό κόσμο της πραγματικότητας πατώντας σταθερά στις δικές του δυνάμεις. Έτσι, ο σκοπός του παππού εκπληρώνεται, όταν ο ίδιος αποχωρεί το αγόρι μπορεί πλέον να αντιμετωπίσει με άλλη οπτική γωνία την συμπεριφορά της μητέρας και του αδερφού του, αλλά και να διαχειριστεί πιο ώριμα την τραγική απουσία του πατέρα του, που τόσο τον στιγμάτισε.

Μέσα στις σελίδες αυτές λοιπόν δεσπόζει με φιλοσοφικό υπόβαθρο μια εσωτερική αναζήτηση ενός παιδιού μπροστά στα αιώνια αναπάντητα ερωτήματα. Ο μικρός νέος προσπαθεί να απαντήσει σε βασανιστικά ερωτήματα βυθίζοντας τον εαυτό του σε έναν ωκεανό από ερωτηματικά. Όλη αυτή η διανοητική προσπάθεια, μέσα από την παιδική αθωότητα, ωθεί τον αναγνώστη να συναισθανθεί και αν θέλετε να ταυτιστεί μαζί του. Η επιλογή της νεότητας δεν είναι τυχαία καθώς τα παιδιά εμπνέουν αθωότητα και αγνότητα, καθώς και το πρότυπο του παππού εντάσσεται σκόπιμα αφού  σε κάθε περίπτωση αποπνέει ζεστασιά, θαλπωρή και σοφία, που απορρέουν σαφέστατα  από την εμπειρία των χρόνων.

Στο μυθιστόρημα διαφαίνεται ολοφάνερα η ύπαρξη της αρχαιοελληνικής φιλοσοφίας καθώς υπάρχει έντονα το Πλατωνικό στοιχείο, και σε συνδυασμό με τον ορθό λόγο και τον εσωτερικό μονόλογο αποτυπώνεται η  ενθύμηση του φόβου και η αποδοχή του στην κατάφαση της ζωής. Τα σύμβολα και η προέκτασή τους αποτυπώνουν εύληπτα την απόχρωση της καθημερινής ζωής του ήρωα και εντείνουν ακόμη περισσότερο την έκβαση του φιλοσοφικού παιχνιδιού.

Κλείνοντας, η φιλοσοφία και η τέχνη του λόγου, αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται καθώς η μία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της άλλης, και συμβάλουν σημαντικά στη διείσδυση στα μύχια της ψυχής των ηρώων. Αποδεδειγμένα,  ο κύριος  Ν. Κουτρούμπας έχει κατορθώσει να αποτυπώσει με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο το υψηλό πνευματικό του επίπεδο και την άριστη γνώση της φιλοσοφίας, που αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του έργου.

Κι όπως τόνισε και η Σ. Παντελή, ψυχολόγος και συγγραφές το μη φοβάσαι να φοβηθείς, είναι ένα βιβλίο που σε ωθεί να ρίξεις φώς στη σκιά σου και να αγαπήσεις τον εαυτό σου από την αρχή. Ένα βιβλίο που σίγουρα αξίζει να διεκδικήσει μια θέση στην βιβλιοθήκη μας, αλλά και στην καρδία μας.

Ν. Κουτρούμπας
«Μη φοβάσαι να φοβηθείς »
Εκδόσεις Μίνωας

Βασίλης Βαζούρας

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.