10 Days of David Lynch, Part V – Eraserhead (1977)

Eraserhead_posterΕπιστροφή στις ρίζες σήμερα, με την ταινία που τοποθέτησε τον Lynch στο χάρτη των ιδιόρρυθμων δημιουργών. Μετά από πέντε διαμαντάκια μικρού μήκους, ο σκηνοθέτης αποφάσισε να δώσει μορφή στα όνειρά του και κυρίως στους εφιάλτες του, με αποτέλεσμα να φτιάξει το Eraserhead. Μία «προφητική» ταινία σχετικά με το μέλλον του ιδιαίτερου σινεμά που χαρακτηρίζει όλη την καριέρα του Lynch. Από το Elephant Man και το Dune, μέχρι το Mulholland Dr. και το Inland Empire, το Eraserhead θυμίζει τις σκόρπιες σκέψεις ενός τρελού ανθρώπου. Κάτι που δεν απέχει και πολύ από την πραγματικότητα.

Περί τίνος πρόκειται;

Βρισκόμαστε σε μία απολύτως βιομηχανοποιημένη κοινωνία που συνοδεύεται από θορύβους μηχανών, εγκατάλειψη και δυστυχία. Ο πρωταγωνιστής, Henry, ζει μία βαρετή ζωή μετρώντας απλά τις μέρες, χωρίς να κάνει κάτι αξιόλογο ή έστω που να χρήζει αναφοράς. Σε αυτόν τον μουντό και κατά βάση ασπρόμαυρο κόσμο (σοφά είναι γυρισμένη σε ασπρόμαυρο φιλμ) ο χαρακτήρας μας βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπος με την εγκυμοσύνη της κοπέλας του, Mary X. Μιας κοπέλας αρκετά νευρικής που γίνεται σταδιακά αφόρητη στον πρωταγωνιστή μας. Ο κόμπος, όμως, φτάνει στο χτένι όταν διαπιστώνει πως το νεογέννητο παιδί του είναι παραμορφωμένο και τον τυραννά με τις εφιαλτικές κραυγές του. Πώς θα καταφέρει να διασώσει τον έλεγχο στο μυαλό του, χωρίς να αποτρελαθεί και να καταρρεύσει ο Henry;

Eraserhead-Bottom

Ποια είναι η δική μου άποψη;

Αρχικά θα ήθελα να κάνω μία παρατήρηση: Η τεχνική του Lynch να δημιουργεί μπερδεμένες ταινίες καθιστά σχεδόν αδύνατη την αποκωδικοποίησή τους. Και αυτό διαπιστώνεται σε μεγάλο βαθμό και στο Eraserhead. Τα μοτίβα εναλλάσσονται με πολύ γρήγορο ρυθμό, χωρίς να γίνονται αρχικά φανερά, ή έστω αντιληπτά. Από το καυστικό σχόλιο επάνω στη σεξουαλική πράξη, και κυρίως στην ανεύθυνη πραγματοποίησή της, μέχρι την εφιαλτική κοινωνία που πηγάζει μέσα από τον ίδιο τον πρωταγωνιστή. Η ερμηνεία αυτή είναι αποτέλεσμα της ηθελημένης προσφυγής του Lynch στο είδος του θρίλερ, εμπλουτισμένο με γερές δόσεις ανασφάλειας και ανησυχίας.

Και φτάνουμε στο σημείο διαφωνίας για τις περισσότερες ταινίες του. Που τελειώνει το όνειρο και αρχίζει η πραγματικότητα; Η αλήθεια είναι ότι η διαχωριστική γραμμή είναι δυσδιάκριτη και η πραγματική ερμηνεία βρίσκεται κάπου ενδιάμεσα. Μία σουρεάλ ταινία, για έναν μικροαστικό τύπο, παγιδευμένο μεταξύ εφιαλτικών καταστάσεων, χωρίς ορατή διέξοδο.

 

Μετά το Eraserhead, περνάμε στο Inland Empire την επόμενη εβδομάδα!

 Δαμιανός Γκουζκούρης  

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.