[A Real RoadStory] Στο Ολυμπιακό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Η υλοποίηση της ιδέας του Μουσείου Αθλητισμού ξεκίνησε από ένα μικρό χώρο επί της οδού Αριστοτέλους χωρίς, όμως, να έχει την απαραίτητη προβολή, λόγω έλλειψης χώρου, στο ευρύτερο κοινό. Τα ολοένα και αυξανόμενα εκθέματα έκριναν απαραίτητη την μεταφορά του Μουσείου στο χώρο όπου στεγάζεται από το 2003 μέχρι σήμερα (επί της Αγίου Δημητρίου με 3ης Σεπτεμβρίου), ενώ το 2008 ήρθε και η οριστική του μετονομασία, μετά από την αναγνώριση του έργου του, από την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή, σε Ολυμπιακό Μουσείο, το μοναδικό στην Ελλάδα.

Στόχος αυτής της προσπάθειας είναι η ανάδειξη της αθλητικής κληρονομιάς και του ολυμπιακού πνεύματος, οδηγώντας τον επισκέπτη από την γέννηση των Αγώνων στην Αρχαία Ολυμπία μέχρι και τους πιο πρόσφατους Αγώνες του Λονδίνου, το 2012. Έτσι η μόνιμη έκθεση του Μουσείου παρουσιάζει την εξέλιξη της ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων και των αθλημάτων, μέσα από μοναδικά τεκμήρια, φωτογραφικό υλικό και πολλά άλλα αντικείμενα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχουν κάρτες διαπίστευσης και αφίσες από τους πρώτους κιόλας Ολυμπιακούς Αγώνες, δάδες από την αφή της φλόγας καθώς και εξοπλισμός Ελλήνων αθλητών. Στολές, προσωπικά αντικείμενα των αθλητών μας, καθώς και μετάλλια τους, φέρνουν τον επισκέπτη σε άμεση επαφή με το Ολυμπιακό πνεύμα. Το μουσείο επιδιώκει να εξασφαλίζει όσο γίνεται περισσότερα αντικείμενα από Έλληνες Ολυμπιονίκες έτσι ώστε τα παιδιά να γνωρίσουν όλους αθλητές που συνέβαλλαν στην ιστορία του Ελληνικού αθλητισμού. Στο πέρασμα του χρόνου, όλο και περισσότεροι Ολυμπιονίκες εμπιστεύονται προσωπικά τους αντικείμενα, μετάλλια ή εξοπλισμό στο Ολυμπιακό Μουσείο. Μεταξύ αυτών ο Δημοσθένης Ταμπάκος, η Βούλα Πατουλίδου, η Τασούλα Κελεσίδου, ο Αλέξης Νικολαίδης, ο Ηλίας Ηλιάδης, ο Νίκος Κακλαμανάκης,  ο Κώστας Κεντέρης, η Ευαγγελία Ψάρρα, η Φωτεινή Βαβάτση, και πάρα πολλοί άλλοι που έδειξαν από την αρχή την εμπιστοσύνη τους στους ανθρώπους του Ολυμπιακού Μουσείου και κατέθεσαν πολύτιμα, από συναισθηματικής κυρίως άποψης, αντικείμενά τους ως εκθέματα του μουσείου.

Μια μοναδική καινοτομία του Μουσείου είναι η ψηφιοποίηση σπάνιων εκθεμάτων στο σύστημα κωδικών QR (quick response) για smart phone, ώστε να έχει κανείς την δυνατότητα να λαμβάνει επιπλέον πληροφορίες στο κινητό του, συνδεόμενος στο WiFi δίκτυο του Μουσείου.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το πλήθος των εκθεμάτων από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004, ενώ ευχάριστη έκπληξη είναι η σημασία που αποδίδει το Μουσείο στους Παραολυμπιακούς Αγώνες, αφιερώνοντας μια ξεχωριστή πτέρυγα στις προσπάθειες των αθλητών με ειδικές ανάγκες.

Η ξενάγηση μας έμαθε πολλά πράγματα που αγνοούσαμε, όπως την ύπαρξη της Μεσοολυμπιάδας του 1906, αθλημάτων που πλέον δεν υφίστανται, για τα μετάλλια που είναι χαραγμένα σε γραφή Braille και πολλές άλλες λεπτομέρειες που μόνο στον συγκεκριμένο χώρο θα μπορούσαμε να μάθουμε.

Επιπλέον, στον χώρο της έκθεσης ο επισκέπτης μπορεί να ασχοληθεί με διάφορες ηλεκτρονικές εφαρμογές, οι οποίες μετατρέπουν την επίσκεψη στο μουσείο από μια απλή ξενάγηση, σε μια ενδιαφέρουσα και διασκεδαστική παρακολούθηση. Άλλωστε, όπως πολύ σωστά επισήμανε η ξεναγός μας «Το βίωμα μένει πάντα χαραγμένο στο μυαλό του επισκέπτη»!

Αγαπημένοι επισκέπτες του μουσείου είναι φυσικά τα παιδιά, που με την παρότρυνση των δασκάλων και του σχολείου έρχονται σε πιο στενή επαφή με τον αθλητισμό. Η ξενάγηση για αυτά, λοιπόν, αποτελεί μια μοναδική εμπειρία, αφού οι  μικροί επισκέπτες  έχουν την δυνατότητα να πάρουν μέρος σε πλήθος εκπαιδευτικών προγραμμάτων, μέσα στον χώρο του μουσείου.

Οι ειδικά διαμορφωμένοι χώροι και τα εργαστήρια δίνουν στα παιδιά την ευκαιρία να συμμετέχουν σε διαδραστικά ομαδικά παιχνίδια που αφορούν στα Ολυμπιακά αθλήματα, την υγιεινή διατροφή, το θέατρο και την ζωγραφική. Τα παιδιά, με αυτόν τον τρόπο, δεν βλέπουν απλώς εκθέματα αλλά δοκιμάζουν τα αθλήματα στην πράξη μαζί με τους φίλους τους, προάγοντας έτσι το αθλητικό ιδεώδες και την ομαδικότητα. Τα χαμόγελα των παιδιών είναι η απόλυτη απόδειξη  της ευχαρίστησης που τους δημιουργούν τα εκπαιδευτικά προγράμματα που δημιούργησαν οι υπεύθυνοι του Ολυμπιακού Μουσείου κι εμείς είχαμε τη χαρά να βιώσουμε αυτό τον ενθουσιασμό, αφού η είσοδος μας στο μουσείο έγινε ταυτόχρονα με την έξοδο μιας ομάδας λιλιπούτειων μαθητών που μας μίλησαν για την εμπειρία τους.

Κατά την επίσκεψή μας στο Ολυμπιακό-Αθλητικό Μουσείο δε θα μπορούσαμε φυσικά να μη συναντήσουμε τη διευθύντρια κα Ουδατζή Κυριακή. Σε μια σύντομη συζήτηση που είχαμε μαζί της μάθαμε πολλά για τη λειτουργία και τους στόχους του μουσείου αλλά και το πώς βιώνει η ίδια την προσπάθεια που κάνει μαζί με την ομάδα της.

Σε ερώτηση σχετικά με το πώς ξεκίνησε σαν ιδέα και πως λειτουργεί το μουσείο η κα Ουδατζή μας είπε: «Στην αρχική ιδέα ίδρυσης του μουσείου συμμετείχαν πολλοί, άνθρωποι που είτε είχαν ουσιαστική σχέση είτε αγάπη για τον αθλητισμό. Εγώ βρέθηκα στο δρόμο του μουσείου δύο χρόνια μετά την ίδρυσή του, όταν ακόμα δεν ήταν γνωστό, καθώς υπολειτουργούσε σε ένα μικρό χώρο της πόλης, με δύο άτομα προσωπικό. Ωστόσο γνωρίζω καλά ότι  η ιδέα της δημιουργίας του, προτάθηκε στο πλαίσιο μιας παρέας εθελοντών του αθλητισμού, μέσα στην οποία ήταν και ο αείμνηστος και φίλος, Αλκέτας Παναγούλιας. Τόσο απλά! Από την ιδέα βέβαια, ως την υλοποίηση – θαύμα για δέκα χρόνια παρουσίας – κύλισε πολύ νερό στο αυλάκι, αγώνας, ξενύχτια και πολύ δουλειά. Δυστυχώς δεν είμαστε πολλοί, για αυτό και η προσπάθεια είναι τιτάνια. Ενδεικτικά αναφέρω ότι αυτή τη στιγμή στο μουσείο απασχολούνται συνολικά 11 άτομα μαζί με μένα, από τους οποίους οι 4 είναι βοηθητικό προσωπικό φύλαξης, οπότε στην ουσία ενεργά ασχολούμαστε 7 άνθρωποι.»

Θέλαμε να μάθουμε πόσο δύσκολο είναι για ένα μουσείο να επιβιώσει στη χαλεπή εποχή που διανύουμε. Η κα Ουδατζή ήταν σαφής: « Είναι πάρα πολύ δύσκολο να επιβιώσει ένα μουσείο σε τέτοιες εποχές. Ο πολιτισμός δεν υποστηρίζεται από την πολιτεία. Ο Δήμος βοηθάει μόνο σε ηθικό επίπεδο και σίγουρα όχι σε οικονομικό, παρά το γεγονός ότι το μοναδικό μουσείο της χώρας βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη. Αν είχαμε έστω λίγα χρήματα, γιατί μέχρι τώρα ζούμε από δικούς μας πόρους, θα κάναμε θαύματα. Παρόλα αυτά, προσπαθούμε και αισιοδοξούμε, ακόμα και χωρίς υποστήριξη από την πολιτεία ή την τοπική αυτοδιοίκηση. Εμείς πλέον στηριζόμαστε στα Ευρωπαϊκά προγράμματα, γιατί έχουμε καλό feedback. Επιπλέον, έσοδα έχουμε από τα εισιτήρια των εκθέσεων, από το αμφιθέατρο που νοικιάζουμε κι από το πωλητήριο, το αναψυκτήριο και το καφέ. Προς το παρόν πάμε αρκετά καλά, κυρίως γιατί μας στηρίζει ο κόσμος!»

Τη ρωτήσαμε αν είναι ευχαριστημένη από την προσέλευση του κόσμου κι εκείνη απάντησε: « Όχι, ιδιαίτερα, συγκρίνοντας πάντα με την επισκεψιμότητα που σημειώνουν αντίστοιχα μουσεία στο εξωτερικό. Καθημερινά έχουμε εκατοντάδες μαθητές και  σχολεία, που μας έχουν αγκαλιάσει, τοποθετώντας μας στις πρώτες θέσεις επισκεψιμότητας. Βέβαια, στόχος είναι να σφύζει το μουσείο και από άλλες ηλικίες, από οικογένειες από άτομα τρίτης ηλικίας, κ.ο.κ. Έχοντας αυτό ως άμεσο στόχο, εγκαινιάσαμε τον Απρίλη το πρόγραμμα “Κυριακή στο Μουσείο”, το οποίο ο κόσμος αγκάλιασε με ενθουσιώδη υποδοχή και έτσι, μόλις δέκα μέρες μετά,  έχουμε ήδη κλείσει τις θέσεις συμμετοχής και για Μάιο και για  Ιούνιο. Δυστυχώς όμως έπρεπε να έχουμε δωρεάν είσοδο για να έχουμε τέτοια προσέλευση.»

Τέλος, ενδιαφερθήκαμε να μάθουμε και για τους στόχους και τις επιδιώξεις της κα Ουδατζή και της ομάδας της: «Έχουμε δικτυωθεί με αντίστοιχα ευρωπαϊκά μουσεία. Είμαστε από τα ιδρυτικά μέλη στο παγκόσμιο δίκτυο Ολυμπιακών Μουσείων (OLYMPIC MUSEUMS NETWORK) με έδρα τη Λοζάνη. Στο πλαίσιο του δικτύου αυτού θα έχουμε στο μέλλον ένα project που θα αφορά στην καταγραφή των προσωπικών ιστοριών των αθλητών της κάθε χώρας. Κάθε μουσείο ανάλογα με τα οικονομικά του δεδομένα θα αναλάβει να κάνει την εργασία αυτή για τους αθλητές της αντίστοιχης χώρας. Ουσιαστικά πρόκειται για ψηφιακό αρχείο με συνεντεύξεις. Στις επιδιώξεις μας είναι επίσης να ωθήσουμε μέσα από τις ενέργειές μας τον κόσμο να έρθει στο μουσείο και να αισθανθεί οικεία σε αυτό.  Το ελπιδοφόρο μήνυμα είναι ότι μέσα από τα διαδραστικά προγράμματα που δημιουργήσαμε, φαίνεται να συμβάλλουμε στην καλλιέργεια της αγάπης των παιδιών για την ιδέα του “μουσείου”. Θέλουμε να αποκτήσουν τα παιδιά πολιτιστική κουλτούρα και να μεταλαμπαδεύσουμε σε αυτά την αγάπη κυρίως για τον αθλητισμό και λιγότερο για τον πρωταθλητισμό. Είμαστε αισιόδοξοι!»

Ιστοσελίδα μουσείου: http://www.olympicmuseum-thessaloniki.org/

 

Κείμενο: Νίκος Πιτάνιος –Κώστας Παπαγεωργίου

Φωτογραφίες: Έλενα Σαλαμπάση και από το αρχείο του μουσείου

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.