A real… SocialStory – Μαθήματα Δημοκρατίας από τον Ταγίπ Ερντογάν

«Δεν είμαι δικτάτορας […] Δε θεωρούμαι αφέντης αυτού του λαού […] Υπάρχει ένας μεγάλος μπελάς που λέγεται twitter […] Τα social media αποτελούν μπελά για τη δημοκρατία μας…». Ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, κατάφερε μέσα από δυο-τρεις δηλώσεις του να αποδώσει με γλαφυρότητα όλο το μέγεθος της αντίφασης που εδράζει εδώ και χρόνια στην προοπτική της γειτονικής μας χώρας, αναφορικά με τη θέση της στον κόσμο του 21ου αιώνα.

erdogan

Δυο αντίρροπες τάσεις – αφενός εκείνη της προσπάθειας φιλοδυτικού προσανατολισμού, αφετέρου η άλλη της θρησκευτικής/πολιτισμικής παράδοσης – που επί χρόνια μάχονταν στο περιθώριο, άρχισαν να χτυπιούνται πλέον ενώπιος ενωπίω, πρώτα κάτω από τις σκιές των δέντρων στο Γκεζί και έπειτα σ’ όλη σχεδόν τη χώρα.

Γίναμε αίφνης διεθνολόγοι – αφού πρώτα πήραμε «μάστερ» σε οικονομικά, νομικά και ό,τι άλλο επιτάσσει η καθημερινότητα – εξηγώντας και αναλύοντας την κατάσταση στην Τουρκία: ναι σίγουρα, κάτι τρέχει με τους δίπλα. Κάτι που οι ίδιοι είναι σε θέση να το διαγνώσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια από κάθε άλλο. Ένα είναι πρόδηλο: το οικονομικό θαύμα της «γειτόνισσας» – το οποίο στην Ελλάδα πολλοί εκθείασαν τα τελευταία χρόνια, κουνώντας μας επιτιμητικά το δάκτυλο – δεν είναι παρά μια όμορφη, λεία κρούστα που καλύπτει άλλου είδους ελλείμματα. «Δημοκρατία δεν είναι μόνο οι εκλογές. Οι ειρηνικές διαδηλώσεις αποτελούν και αυτές δημοκρατία», δήλωσε όλο νόημα ο Τούρκος πρόεδρος, Γκιουλ.

Προηγήθηκαν και θα ακολουθήσουν αρκετά κείμενα περί των αφορμών, των αιτίων και της κατάληξης της πρόσφατης εξέγερσης. Αναπτύχθηκαν και θ’ αναπτυχθούν οι λατρεμένες μας θεωρίες συνωμοσίας περί της στρατηγικής του Ρ.Τ. Ερντογάν πίσω από τις ταραχές και τα έκτροπα. Όπως και να ‘χει το πράγμα – που έτσι έχει δηλαδή – αυτό που πρέπει να κρατήσουμε είναι η προσπάθεια μιας μεγάλης μερίδας του τουρκικού πληθυσμού να διατρανώσει την δυσφορία και την αντίθεσή του με όρους δημοκρατίας. Το γεγονός ότι ο επί τρεις φορές επιτυχών στις εθνικές εκλογές πρωθυπουργός δηλώνει αυτάρεσκα πως εκπροσωπεί το 50% των ψηφοφόρων (όντως) δεν δύναται να εκμηδενίσει τον πολιτικό αντίλογο. Οφείλει να γνωρίζει πως, εκεί που η κοινοβουλευτική αντιπολίτευση δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της πολιτικής ατζέντας και να προβάλει αντίσταση, θα υπάρχει ένα σημαντικό κομμάτι του λαού που θα εκφράζει την οργή του και θα αποδοκιμάζει τις επιλογές του.

Από τα υψηλότερης απήχησης ζητήματα (όπως η πολιτική στάση στο κουρδικό και το συριακό) έως τα πιο «καθημερινά» (την οικοδόμηση στην πλατεία Ταξίμ ή την κατεδάφιση ενός ιστορικού κινηματογράφου), οφείλει από εδώ και πέρα να μην ενεργεί με το παπικό αλάθητο και σίγουρα να μην απαντά στις αντιδράσεις του κόσμου με πρακτικές Άσαντ ή με έμμεσες απειλές όπως η χθεσινή: «με το ζόρι κρατήσαμε το 50% του κόσμου που μας στηρίζει να μην βγει στο δρόμο και συγκρουστεί με τους διαδηλωτές». Όσο και αν ο εθνικός μας ρομαντισμός συγκρίνει την πλατεία Ταξίμ με την Ταχρίρ της Αιγύπτου και τις τουρκικές διαδηλώσεις με την προ διετίας αραβική άνοιξη, τα γεγονότα των τελευταίων ημερών κινούνται σε κάπως διαφορετική τροχιά από εκείνη που χάραξε η προπέρσινη κρίση στον αραβικό κόσμο. Ο Ερντογάν έχει τόσο τις ικανότητες όσο και την πολιτική επιρροή να διαχειριστεί τις εγχώριες αντιδράσεις. Ωστόσο το μόνο εύκολο είναι ν’ αναμετρηθεί με τους διαμαρτυρόμενους και όχι με τη ρίζα της διαμαρτυρίας τους. Αρκεί επομένως να διδαχτεί από το προχθεσινό μάθημα δημοκρατίας του λαού του και να μην υποτιμήσει την θέλησή του. Ειδάλλως η Ιστορία δε θα του χαριστεί.

 Δημήτρης Μανουήλ

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.