A Real ArtStory – Η έκθεση «Frida Kahlo – A life in Art» στο δανέζικο μουσείο Arken

Για πρώτη φορά παρουσιάζονται στο δανέζικο μουσείο Arken, αυτό-προσωπογραφίες, σχέδια αλλά και αυτούσιες σελίδες από το ημερολόγιο της Φρίντα Κάλο σε μια έκθεση με τίτλο «Frida Kahlo – A life in Art».

Frida Kahlo

Στην έκθεση περιλαμβάνονται, επίσης, ιστορικά αποσπάσματα ταινιών, έργα προ-Κολομβιανής γλυπτικής, καθώς και κοσμήματα και μεξικανικά φορέματα της εποχής της Φρίντα Κάλο, στοιχεία που βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τη ζωή, το έργο αλλά και τον μύθο της, όπως «σκηνοθετήθηκε» επιμελώς και από την ίδια. Δίδεται φως στο πολύχρωμο, τραγικό σύμπαν της: στο φρικτό τροχαίο ατύχημα, στα αμέτρητα χειρουργεία που υπέστη, στη σχέση αγάπης και μίσους που την ένωνε με τον καλλιτέχνη Diego Rivera, στις ερωτικές σχέσεις και στην έλξη της προς άνδρες και γυναίκες, στις αποβολές, στην ατεκνία αλλά και στον πολιτικό ακτιβισμό.

Ποια ήταν όμως η Φρίντα Κάλο;

Γεννήθηκε στις 6 Ιουλίου 1907 στην πόλη Κογιοακάν του Μεξικό. Η ίδια αργότερα ισχυρίστηκε πως η ημερομηνία γέννησής της ήταν η 7η Ιουλίου 1910, πιθανότατα για να συμπίπτει το έτος γέννησής της με την έναρξη της μεξικανικής επανάστασης. Το σπίτι στο οποίο γεννήθηκε, μεγάλωσε, πέρασε ορισμένα χρόνια με τον σύζυγό της και τελικά πέθανε είναι γνωστό σαν «Το Γαλάζιο Σπίτι» και σήμερα λειτουργεί ως μουσείο αφιερωμένο στην ίδια. Σε ηλικία έξι ετών, εμφάνισε πολιομυελίτιδα, με αποτέλεσμα το δεξί της πόδι να αναπτυχθεί λιγότερο από το αριστερό. Εικάζεται πως η Κάλο έκρυβε αυτή τη δυσαναλογία φορώντας τις μακριές, χρωματιστές φούστες που αργότερα ταυτίστηκαν με την εικόνα της. Στις 17 Σεπτεμβρίου 1925, η 18χρονη Φρίντα, ενώ επέβαινε σε λεωφορείο, αυτό συγκρούστηκε με τρόλεϊ και η ίδια τραυματίστηκε σοβαρά. Ο απολογισμός του ατυχήματος ήταν μερικά σπασμένα πλευρά, η σπονδυλική στήλη, η λεκάνη και η κλείδα, ένας βγαλμένος ώμος και ραγίσματα στο δεξί της πόδι. Μία σιδερένια χειρολαβή τρύπησε τον κορμό της και τη μήτρα της και της άφησε διά βίου προβλήματα στην αναπαραγωγική της ικανότητα. Έμεινε τρεις μήνες στο νοσοκομείο, με όλο το σώμα της σε γύψο, υποφέροντας από φρικτούς πόνους, ενώ αναγκάστηκε να υποστεί τριάντα πέντε επεμβάσεις. Μετά το ατύχημα, εγκατέλειψε τα σχέδιά της για σπουδές στην ιατρική και στράφηκε στη ζωγραφική. Παντρεύτηκε το 1929 με τον ζωγράφο Ντιέγκο Ριβέρα, με τον οποίο αλληλογραφούσε στα πρώτα της βήματα στη ζωγραφική. Ο γάμος τους ήταν πολυτάραχος, με συχνούς καβγάδες και εξωσυζυγικές σχέσεις.

Frida diego

Παρόλο που δεν θεώρησε ποτέ τον εαυτό της σουρεαλίστρια ζωγράφο, η Κάλο έγινε επιστήθια φίλη με τον ηγέτη του κινήματος των σουρεαλιστών Αντρέ Μπρετόν το 1938. Την ίδια χρονιά, φιλοξενήθηκε έκθεσή της σε περίβλεπτη γκαλερί της Νέας Υόρκης και οι μισοί από τους πίνακες που εξέθεσε εκεί πουλήθηκαν! Η ίδια δέχτηκε επίσης δύο παραγγελίες για έργα, τις πρώτες της δεσμεύσεις για πληρωμένη δουλειά, τις οποίες, μάλιστα, οι κριτικοί αποθέωσαν. Το 1939 βρήκε την Κάλο στο Παρίσι, όπου γνώρισε και συνδέθηκε φιλικά με σπουδαίους καλλιτέχνες του καιρού, όπως τον Πάμπλο Πικάσο και τον Μαρσέλ Ντισάν. Λίγο αργότερα στην ίδια χρονιά, χώρισε από τον Ριβέρα και  ζωγράφισε ένα από τα μνημειώδη της έργα, το περίφημο «Οι Δύο Φρίντες» (1939), με τη διπλή εκδοχή του εαυτού της που συμβόλιζε την αγάπη και την προδοσία. Βέβαια, ξαναπαντρεύτηκαν το 1940. Λένε πως ο λόγος που  το ζευγάρι  ενώθηκε και πάλι ήταν για να βοηθήσουν τον εξόριστο κομμουνιστή ηγέτη Λέον Τρότσκι και τη γυναίκα του Νατάλια. Οι Τρότσκι φιλοξενήθηκαν στο Μπλε Σπίτι της Κάλο, αφού είχαν λάβει πολιτικό άσυλο από το Μεξικό. Φημολογείται, μάλιστα, ότι Τρότσκι και Κάλο διατήρησαν σύντομο ειδύλλιο κατά την παραμονή του εκεί…

Frida Kahlo 2 fridas

Το 1941 η μεξικανική κυβέρνηση παράγγειλε στην Κάλο μια σειρά πέντε πορτρέτων σημαντικών γυναικών της χώρας, με την ίδια ωστόσο να μην ολοκληρώνει ποτέ την παραγγελία, καθώς την ίδια χρονιά έχασε τον πολυαγαπημένο της πατέρα, ενώ συνέχισε να ταλανίζεται από τα χρόνια προβλήματα της υγείας της.

Η δεκαετία του 1950 βρίσκει τη Φρίντα Κάλο σε πολύ άσχημη κατάσταση, αφού διαγνώστηκε γάγγραινα στο δεξί της πόδι, πέρασε 9 μήνες στο νοσοκομείο υποβαλλόμενη σε μια σειρά δύσκολων επεμβάσεων. Παρά το γεγονός, βέβαια, ότι ήταν καθηλωμένη στο κρεβάτι, η ίδια ζωγράφιζε πυρετωδώς και υποστήριζε ολόψυχα δίκαιους κοινωνικούς αγώνες και πολιτικά κινήματα: «Δεν είμαι άρρωστη. Είμαι σπασμένη. Αλλά είμαι ευτυχισμένη όσο μπορώ να ζωγραφίζω», δήλωσε.

Frida Kahlo 2 Το 1953 έκανε την πρώτη της ατομική έκθεση στο Μεξικό, στα εγκαίνια της οποίας πήρε άδεια από το νοσοκομείο και κατέφτασε στην γκαλερί με ασθενοφόρο. Πέρασε το απόγευμα συζητώντας με τους επισκέπτες πάνω στο κρεβάτι που στήθηκε για κείνη στην αίθουσα τέχνης! Η χαρά και η αισιοδοξία την εγκατέλειψαν λίγους μήνες αργότερα όταν τμήμα του ποδιού της ακρωτηριάστηκε εξαιτίας της εξάπλωσης της γάγγραινας. Βαθύτατα στενοχωρημένη, μεταφέρθηκε και πάλι στο νοσοκομείο τον Απρίλιο του 1954, εξαιτίας της επιδείνωσης της κατάστασής της (ή, όπως κάποιες αναφορές θέλουν, λόγω απόπειρας αυτοκτονίας).

Παρά τη φυσική φθορά, η Κάλο δεν σταμάτησε στιγμή τον πολιτικό ακτιβισμό. Η τελευταία δημόσια εμφάνισή της ήταν, μάλιστα, σε διαδήλωση κατά της αμερικανικής εμπλοκής στην ανατροπή του προέδρου της Γουατεμάλας Jacobo Arbenz. Μία εβδομάδα, περίπου, μετά τα 47α γενέθλιά της και συγκεκριμένα στις 13 Ιουλίου 1954 η Φρίντα Κάλο άφησε την τελευταία της πνοή στο λατρεμένο της Μπλε Σπίτι, γράφοντας ως επίλογο στο ημερολόγιό της: «Eλπίζω η έξοδος να είναι ευχάριστη και ελπίζω να μην επιστρέψω ποτέ». Για τα αίτια του θανάτου της έχουν διατυπωθεί αναρίθμητα σενάρια, που ποικίλουν από πνευμονική εμβολή μέχρι και αυτοκτονία (από υπερβολική δόση ηρεμιστικών)…

Frida Kahlo 1

Από τον θάνατό της και έκτοτε, η φήμη της Κάλο ως ζωγράφου αυξάνει συνεχώς, με αναρίθμητες ατομικές εκθέσεις της να φιλοξενούνται σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Το 1958, το περίφημο Μπλε Σπίτι μετατράπηκε σε μουσείο για τη ζωή της. Το φεμινιστικό κίνημα της δεκαετίας του ’70 ξαναέδωσε νέα ζωή στο έργο και τη βιογραφία της, καθώς η Κάλο θεωρήθηκε πρότυπο της γυναικείας δημιουργικότητας και μαχητικότητας.

 

Info: Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 12 Ιανουαρίου 2014 – ARKEN Museum of Modern Art, Κοπεγχάγη, Δανία.

ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

  • H έκθεση της Kάλο στο National Museum of Women in the Arts της Oυάσιγκτον το 2002 έκανε ρεκόρ εισιτηρίων με 28.000 επισκέπτες.
  • Η έκθεση για τα 100 χρόνια από τον θάνατό της στο Museum of the Fine Arts Palace στο Σαν Φρανσίσκο έσπασε το ρεκόρ επισκέψεων του μουσείου.
  • Σήμερα οι πίνακές της ξεπερνούν σε τιμή τα 10 εκ. δολάρια.
  • Tο 2001 η αμερικανική ταχυδρομική υπηρεσία κυκλοφόρησε γραμματόσημο με το πρόσωπό της.
  • Eχουν γίνει διαγωνισμοί ομοιότητας Φρίντα Kάλο, έχουν γραφεί όπερες, θεατρικά, μυθιστορήματα, βιβλίο μαγειρικής και έχουν γυριστεί ντοκιμαντέρ και κινηματογραφικές ταινίες.
  • H βιογραφική ταινία Φρίντα (2002) της Tζούλι Tέιμορ με πρωταγωνίστρια τη Σάλμα Xάγιεκ ξεπέρασε σε εισπράξεις τα 58 εκ. δολάρια παγκοσμίως.
  • H Xάιντεν Eρέρα έγραψε την πιο διάσημη βιογραφία της Φρίντα (H Βιογραφία της Φρίντα Kάλο), που έγινε παγκόσμιο μπεστ σέλερ.

Φαίη Κεφαλά

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.