A Real RoadStory – Αντέχεις να λέγεσαι δάσκαλος;

Ήταν σαν χθες που περίμενα εναγωνίως με τα μάτια καρφωμένα στο δέκτη μου να ανακοινωθούν οι βάσεις για τις πανελλήνιες εξετάσεις. Ώσπου φτάνει η πολυπόθητη στιγμή, που αναγράφονται μπροστά μου οι βάσεις για τα παιδαγωγικά τμήματα και με ανακούφιση πετάγομαι και πανηγυρίζω την εισαγωγή μου στην πρώτη επιλογή του μηχανογραφικού μου.

dv1453015.jpgΗ χαρά όλων μας απερίγραπτη, καθώς αναγνωρίζονται αφενός οι δικοί μου κόποι και αφετέρου οι θυσίες των γονιών μου. Όμως μεγαλύτερη ήταν η υπερηφάνεια και το καμάρι των παππούδων. Συγκεκριμένα, δε θα ξεχάσω με πόση καύχηση πρόφερε ο παππούς μου σε φίλους και γνωστούς τα νέα : «η εγγονή μου δασκάλα». Δασκάλα!  Η λέξη σχηματιζόταν σχεδόν με δέος στα χείλη του. Καθώς ανακαλώ αύτη την εικόνα δεν μπορώ να μην αναλογιστώ ότι ο όρος «δάσκαλος» φέρει διαχρονικά  μια βαρύτητα που ανάλογα με την εποχή μεταφράζεται διαφορετικά.

Στα χρόνια του παππού μου φερ ΄ειπείν που ο εγγραματισμός και η μόρφωση ήταν είδη πολυτελείας ο δάσκαλος θεωρούνταν ο μόνος φωτεινός παντογνώστης που κανείς δε μπορούσε να τον αμφισβητήσει ως αυθεντία που ήταν. Κανείς, ούτε οι μαθητές μα ούτε και οι γονείς τους, οι οποίοι είχαν τυφλή εμπιστοσύνη στο δάσκαλο. Αντιπροσωπευτική εικόνα μιας τέτοιας πραγματικότητας μας έχει δώσει ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες συγγραφείς, ο Νίκος Καζαντζάκης και παραθέτω ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα : «…O πατέρας μου έσκυψε, άγγιξε τα μαλλιά μου, με χάδεψε· τινάχτηκα· ποτέ δε θυμόμουν να μ’ έχει χαδέψει· σήκωσα τα μάτια και τον κοίταξα τρομαγμένος. Είδε πως τρόμαξα, τράβηξε πίσω το χέρι του:
— Εδώ θα μάθεις γράμματα, είπε, να γίνεις άνθρωπος· κάμε το σταυρό σου.
O δάσκαλος πρόβαλε στο κατώφλι· κρατούσε μια μακριά βίτσα και μου φάνηκε άγριος, με μεγάλα δόντια, και κάρφωσα τα μάτια μου στην κορφή του κεφαλιού του να δω αν έχει κέρατα· μα δεν είδα, γιατί φορούσε καπέλο.
— Ετούτος είναι ο γιος μου, του ’πε ο πατέρας μου.
Ξέμπλεξε το χέρι μου από τη φούχτα του και με παρέδωκε στο δάσκαλο.
— Το κρέας δικό σου, του ’πε, τα κόκαλα δικά μου· μην τον λυπάσαι, δέρνε τον, κάμε τον άνθρωπο.
— Έγνοια σου, καπετάν Μιχάλη· έχω εδώ το εργαλείο που κάνει τους ανθρώπους, είπε ο δάσκαλος κι έδειξε τη βίτσα..»

Οι καιροί αυτοί έχουν περάσει ανεπιστρεπτί όμως ακόμη ο όρος «δάσκαλος» εξακολουθεί να εκπέμπει δέος, να έχει μια σημασία που κανείς δε μπορεί να αγνοήσει. Όπως όλοι γνωρίζουμε, για τη σημασία και το ρόλο του δασκάλου έχουν χυθεί τόνοι μελάνι, έχουν γραφτεί, επιστημονικά άρθρα, βιβλία συγγράμματα.

Αυτό το επάγγελμα, αναμφισβήτητα έχει ευθύνη παντού και πάντα! Ο δάσκαλος είναι ψυχοπλάστης! Κάθε χρόνο παραλαμβάνει στην «αγκαλιά» του νέους ανθρώπους ασχημάτιστους ακόμη, με καθαρά αγνά μυαλά σαν μια λευκή κόλλα χαρτί και διψώντες για γνώση και αλήθεια. Ο ίδιος καλείται να συμβάλλει τόσο στην εκπαίδευση τους όσο και στον σχηματισμό της προσωπικότητας τους! Ο δάσκαλος λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις στην συνείδηση του μαθητή, είναι πρότυπο έχει απαιτήσεις από αυτόν, αφού ο δάσκαλος-α όπως συνηθίζουν να λένε «όλα τα ξέρει κ όλα τα μπορεί». Δεν είναι τυχαίο ότι μέχρι τα βαθιά γεράματα ανάμεσα στα πρόσωπα που δεν ξεχνάει ο άνθρωπος είναι ένας καλός δάσκαλος ή ένας κακός δάσκαλος που είχε. Το να σταθεί λοιπόν κανείς επάξια μπροστά σε τόσα ζευγάρια μάτια, να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους και την προσοχή τους  δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητο επίτευγμα! Στην σημερινή ελληνική κοινωνία η ανάγκη για παιδεία και για ολοκληρωμένους δασκάλους ενεργούς με ευέλικτη σκέψη, απροκατάληπτους,  με συνεχή επιμόρφωση που εμπνέει τους μαθητές του και τους διαμορφώνει σε ελεύθερα σκεπτόμενα όντα  είναι επιτακτική και κολοσσιαία η σημασία της! Σε μια χώρα που γίνονται συνεχώς περικοπές στην παιδεία, που δεν προσφέρει υποδομές, που αναπαράγει στείρες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, που «ψαλιδίζει» όνειρα και που δε στηρίζει ούτε το έργο των δασκάλων ούτε των γονέων στην διαμόρφωση αυτόφωτων πολιτών η μόνη ελπίδα είναι το ανθρώπινο δυναμικό, οι δάσκαλοι!

Ένα χρόνο μετά από την αποφοίτηση μου και χωρίς να έχω την τύχη να εξασκήσω προς το παρόν το επάγγελμα, συζητώντας με ενεργούς δασκάλους και συμφοιτητές μου, διαπιστώνω ότι για τις κυβερνήσεις ο τελευταίος τροχός της αμάξης είναι η παιδεία, τα γράμματα, ο πολιτισμός γενικότερα! Οι κατευθύνσεις του ευρωπαϊκού σχεδιασμού για την Παιδεία μειώνουν τις χρηματοδοτήσεις για ανθρωπιστικές σπουδές συνδέοντας στενότερα την εκπαίδευση με την παραγωγή. Η δημόσια εκπαίδευση υποσκάπτεται συνεχώς με αποτέλεσμα η δουλειά του δασκάλου να γίνεται κάτω από αντίξοες συνθήκες, χωρίς καμία ηθική και οικονομική αρωγή και προπαντός  χωρίς κίνητρα, ώστε να νοείται στη συνείδηση τους η διδασκαλία όχι ως ξηρό επάγγελμα, ως διεκπεραίωση ενός καθήκοντος αλλά ως λειτούργημα, διατηρώντας τα στοιχεία εκείνα που δίνουν παλμό, ψυχή και ελπίδα στο έργο του και του δίνουν δύναμη να συνεχίσει.. Το ερώτημα λοιπόν είναι:  αντέχεις να λέγεσαι δάσκαλος με όλη την έννοια της λέξης και δη στην Ελλάδα του 2013;

Σε εμένα όπως και σε χιλιάδες συναδέλφους μου δεν έχει δοθεί ακόμη η ευκαιρία να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα! Αυτό θα γίνει μόνο όταν ξεκινήσει η δράση μας στην σχολική τάξη. Εάν η απάντηση  είναι θετική  τότε θα αξίζει να τιμάμε και να μας τιμάει αντίστοιχα η παγκόσμια ημέρα του εκπαιδευτικού γιατί μόνο τότε και μόνο έτσι θα νοούμαστε άρτιοι και ολοκληρωμένοι εκπαιδευτικοί. Μέχρι εκείνη τη στιγμή αυτό το κείμενο κι αυτή η ημέρα ανήκει σε όσους απαντούν θετικά στο ερώτημα αυτό κάθε μέρα μέχρι σήμερα μέσα στην τάξη τους, απέναντι στα «παιδιά» τους! Τους αξίζουν πραγματικά συγχαρητήρια!

Για την ιστορία, η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών καθιερώθηκε το 1994 από την UNESCO για να μας υπενθυμίσει τον καθοριστικό ρόλο που παίζει ο δάσκαλος μέσα στην κοινωνία, είτε εργάζεται σε μία πλούσια πόλη της Δύσης, είτε σε μια αυτοσχέδια σχολική αίθουσα κάποιου στρατοπέδου προσφύγων.

Εορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Οκτωβρίου.

 

Κωνσταντίνα Γιανναρίδου, Απόφοιτος  Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.