A Real RoadStory – Πλατεία Ναυαρίνου… Χθές και σήμερα

Ανάμεσα σε μια από τις πιο ιστορικές γωνιές του κέντρου της Θεσσαλονίκης, την Καμάρα και τον πιο γνωστό εμπορικό δρόμο της πόλης, την οδό Τσιμισκή, βρίσκεται η πλατεία Ναυαρίνου. Φημισμένη για τις αντιθέσεις που τη συνθέτουν, εναρμονίζεται με τις αντιθέσεις του σήμερα και προβάλλει το χαμένο πολιτισμό αιώνων.

Plateia Nauarinou

Ίσως  βέβαια αυτή της η φήμη  να οφείλεται στο γεγονός ότι πρόκειται για την πιο πολυσυλλεκτική πλατεία της πόλης, όπου εκτός από φοιτητές συγκεντρώνει όλων των ειδών και ηλικιών εκφραστικούς ανθρώπους που μεταφέρουν ζωντάνια και μία εναλλακτική προσέγγιση σε αυτόν τον χώρο, που είναι σημείο αναφοράς για την πόλη.

Από χωροταξικής άποψης η πλατεία βρίσκεται δίπλα στο ανάκτορο του Γαλερίου και κοντά στον ιππόδρομο, δύο μνημεία από τα οποία σώζονται ελάχιστα τμήματα αφού η οικοδομική δραστηριότητα των δεκαετιών του 50 και του 60 κατέστρεψαν αδικαιολόγητα μεγάλα κομμάτια αυτής της αρχαίας κληρονομιάς.

Πιο συγκεκριμένα, από ιστορικής άποψης  το ανάκτορο του Ρωμαίου Καίσαρα Γάιου Γαλέριου Μαξιμιανού στη Θεσσαλονίκη είναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Ύστερης Αρχαιότητας. Πρόκειται για ένα μεγάλο οικοδομικό συγκρότημα, η κατασκευή του οποίου ξεκίνησε περί τα τέλη του 3ου με αρχές του 4ου μ. Χ. αιώνα, όταν η Θεσσαλονίκη, λόγω της στρατηγικής γεωγραφικής της θέσης, ήταν, κατά τη διάρκεια δύο χρονικών περιόδων έδρα του ανατολικού τμήματος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Σύμφωνα με τις πηγές στο ανάκτορο διέμειναν σημαντικοί αυτοκράτορες του 4°» μ.Χ. αιώνα, μεταξύ των οποίων και ο Θεοδόσιος Α’. Το συγκρότημα ήταν κτισμένο στις νοτιοανατολικές παρυφές της πόλης, δίπλα στα τείχη και στον Ιππόδρομο, κατάλοιπα του οποίου διατηρούνται στα υπόγεια των οικοδομών της πλατείας Ιπποδρομίου. Περιλάμβανε διάφορα μεγαλοπρεπή οικοδομήματα με διαφορετική χρήση το καθένα. Τα περισσότερα από αυτά, είναι θαμμένα κάτω από τις σύγχρονες οικοδομές, ενώ κάποια άλλα, όπως η Ροτόντα, το θριαμβικό τετράπυλο (Καμάρα), η αψιδωτή αίθουσα στην οδό Δ. Γούναρη, καθώς και τα κτίσματα του αρχαιολογικού χώρου της πλατείας Ναυαρίνου είναι ορατά μέχρι σήμερα χάρη στην αρχαιολογική σκαπάνη που τα έφερε στο φως, σε μια πολυετή διαδικασία που ολοκληρώθηκε στις αρχές  της  δεκαετίας  του 1970.

nauarinou palia

Στην  Πλατεία Ναυαρίνου ο φοιτητόκοσμος της Θεσσαλονίκης δίνει σήμερα τα ραντεβού του προσδίδοντας ζωντάνια σε ένα από τα σημεία αναφοράς αυτής της πόλης. Οι νεανικές παρέες που καταλαμβάνουν τώρα τα πεζούλια κατά μήκος των ερειπίων του ανακτόρου του Γαλερίου βρίσκονται σε αγαστή συνύπαρξη με το παρελθόν και την ιστορία. Από τα περίλαμπρα κτίρια, όμως, μέρος της δόξας του καίσαρα, ένα μικρό μόνο τμήμα τους αποκαλύπτεται σε αυτή την πλατεία. Το υπόλοιπο συνεχίζεται κάτω από τον πεζόδρομο και τις γύρω οικοδομές που την περιβάλλουν, αναμένοντας υπομονετικά την πιθανή αποκάλυψή του κάπου στο μέλλον. Και έτσι, όμως, η πλατεία Ναυαρίνου έχει αναδειχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της πόλης, καθώς η αποκατάσταση και η αναστήλωση του κεντρικού τμήματος του ανακτόρου – το Βόρειο Περιστύλιο και η Βασιλική – έχουν ήδη ολοκληρωθεί.

Πολλά όμως έχουν αλλάξει κατά το πέρασμα των χρόνων στον περιβάλλοντα χώρο της πλατείας. Το Roadstory.gr βρέθηκε  και κατέγραψε τις αλλαγές στο χρόνο από ανθρώπους που  τη ζουν καθημερινά, που μένουν ή εργάζονται εκεί. Σε αποκλειστικές δηλώσεις τους οι καταστηματάρχες εκφράζουν την ανησυχία τους για την επικινδυνότητα της περιοχής, ειδικά μετά το σούρουπο  όταν και η πλατεία Ναυαρίνου μετατρέπεται σε «γκέτο» ναρκομανών και κλεφτών. «Ο δήμος είναι αυτός που πρέπει να μεριμνήσει, τονίζουν, για να μην υπάρξουν θύματα και να αποφευχθούν οι ζημιές».

nauarinou1

 Πάντως η όψη της πλατείας τα πρωινά δεν έχει αλλάξει σχεδόν καθόλου, με τη φοιτητική νεολαία να δίνει σημείο συνάντησης  στους  δρόμους γύρω από την πλατεία. Συναντώντας τους κατανοήσαμε πως οι συνήθειες τους δεν αποκλείουν τις συναντήσεις στην πλατεία ακόμα και τα βράδια όταν γίνεται πιο επικίνδυνη. Έχουν  συνδέσει  στιγμές από τη φοιτητική τους ζωή με την πλατεία, τους ήχους και την οπτική τους για τα γεγονότα. Στις απόψεις που εξέφρασαν για την πλατεία μεταξύ άλλων αναφέρθηκαν στο γεγονός ότι συνδέει αρμονικά το παρόν με το παρελθόν και τα πρωινά η ζωή της δίνει την ελπίδα για το μέλλον που είναι απαραίτητη σε όλους.

Η άγρια μεριά της πλατείας, τις νύχτες γίνεται αντιληπτή από το πώς βλέπουν οι κάτοικοι της περιοχής την πλατεία Ναυαρίνου. «Είναι δύσκολη η διαμονή σε ένα τόσο πολυσύχναστο μέρος. Η ιστορία του είναι μοναδική, αλλά η ασφάλεια που νιώθουμε είναι μηδαμινή. Καμία προστασία, από τις ληστείες, αλλά και από τις δυσκολίες της καθημερινότητας.»

nauarinou

Πλατεία Ναυαρίνου… μια αίσθηση νεότητας και ιστορίας συνάμα με την παρακμή της σύγχρονης ζωής. Συνδυάζει τις παθογένειες  του νεοέλληνα με την ευφυΐα των ρωμαϊκών και υστεροελληνικών χρόνων, οπότε παρά τα προβλήματα αποτελεί πόλο έλξης για τους Θεσσαλονικείς και τις συναντήσεις τους.

Αλέξανδρος Πήχας

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.