[THE MASTER] – A gift to homo sapiens –

Από 6 Δεκεμβρίου στους κινηματογράφους


Ποιό είναι το συστατικό εκείνο που όταν προστεθεί σε ένα έργο δημιουργεί τέτοιες χημικές/συναισθηματικές αντιδράσεις στους νευρώνες του δέκτη-θεατή, ώστε βγαίνοντας από την σκοτεινή αίθουσα να κάνει λόγο για έργο-αριστούργημα; Προφανώς δεν είναι ένα, αλλά πολλά συστατικά. Και δυστυχώς κάποιο από αυτά διέφυγε της προσοχής του Άντερσον (There Will Be Blood, Magnolia, Boogie Nights) στην περίπτωση του «Master».

Η έως τώρα πορεία του Πολ Τόμας Άντερσον έχει δείξει με το παραπάνω ότι πρόκειται για έναν ταλαντούχο, εμπνευσμένο και ανήσυχο σκηνοθέτη. Το «Master» δεν αναιρεί κανέναν από τους παραπάνω χαρακτηρισμούς. Το πρόβλημα που εντοπίζω εγώ στο συγκεκριμένο έργο είναι ότι αυτή τη φορά η φόρμα υπερισχύει του περιεχομένου με αποκορύφωμα το τελευταίο μέρος, όπου θεωρώ ότι αφήνεται μετέωρο και εντελώς εκτεθειμένο όλο το – γεμάτο ένταση και δυναμική – αφηγηματικό υλικό που είχε καλλιεργηθεί στα προηγούμενα μέρη. Πέραν τούτου, ο ΄Αντερσον πραγματικά παραδίδει ένα έργο «λεπτοβελονιά».

Ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος πλησιάζει στην λήξη του και ο Φρέντι Κουέλ (Χοακίν Φίνιξ), ναύτης στο Πολεμικό Ναυτικό, βρίσκεται σε μια παραλία. Πίνει, παρατηρεί, καπνίζει, κάνει σεξ στο ομοίωμα μιας γυναίκας από άμμο και εκσπερματώνει όρθιος με θέα την θάλασσα. Κατάπαυση πυρός, ειρήνη και ο Φρέντι απολύεται από το Ναυτικό με κληρονομιά ένα τσουβάλι ψυχικών τραυμάτων. Προσλαμβάνεται ως φωτογράφος σε ένα πολυκατάστημα, όπου συνάπτει ερωτικές σχέσεις με ένα μοντέλο, πίνει κοκτέιλ από χημικά διαλύματα και ξεσπάει οργισμένα και βίαια σε έναν πελάτη που πόζαρε για να φωτογραφηθεί. Επόμενη σκηνή και ο Φρέντι βρίσκεται να κόβει λάχανα και στα διαλείμματα να πίνει πάλι ένα από τα αυτοσχέδια ποτά του. Κυνηγημένος από τους υπόλοιπους εργάτες επειδή «πότισε» μέχρι λιποθυμίας έναν από αυτούς, βρίσκει καταφύγιο ως λαθρεπιβάτης στο πλοίο «Alethia». Το πλοίο σαλπάρει και μας εισάγει
στην δεύτερη πράξη του έργου: Ο Φρέντι συναντάει τον Λάνκαστερ Ντοντ (Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν). Ο Λάνκαστερ είναι πυρηνικός φυσικός, φιλόσοφος, γιατρός μα πάνω από όλα είναι ο «Master», ο πνευματικός ηγέτης και συγγραφέας της «Υπόθεσης» (“Cause”). Οι αρχές που διέπουν το κίνημά του είναι ότι το σώμα θεωρείται προσωρινό σκεύος της ψυχής, ο άνθρωπος δεν είναι ζώο ώστε να κυριαρχούν οι ορμές και ότι μέσω ενός είδους ύπνωσης ο άνθρωπος μπορεί να θεραπευτεί είτε από ψυχικά τραύματα είτε από θανάσιμες αρρώστιες, όπως είναι η λευχαιμία.

Το υπόλοιπο μέρος του «Master» αφιερώνεται στην σχέση των δύο αντρών: ερωτική, χειριστική, εξαρτημένη. Από την μια, ο Φρέντι βρίσκει στο πρόσωπο του Λάνκαστερ την χαμένη πατρική φιγούρα και υποτάσσεται σε αυτήν και στα πιστεύω που αυτή εκπροσωπεί, χωρίς καν να καταλαβαίνει και να κατανοεί περί τίνος πρόκειται. Από την άλλη, ο Λάνκαστερ κρατάει δίπλα του τον διαταραγμένο Φρέντι για να τον σώσει, να πειραματιστεί και τέλος, επειδή απλά δεν μπορεί χωρίς την παρουσία του.

Ωκεάνιες παραλίες, μεταπολεμική Αμερική, Αγγλία του ΄50, άνθρωποι που ψάχνουν να πιστέψουν σε κάτι, Σαϊεντολογία, τραύματα που ζητούν επούλωση και μια σχέση σιβυλλική κινηματογραφούνται με λεπτομέρεια, μαεστρία και υπέρμετρη αγάπη για το ίδιο το μέσο. Τα χρώματα που τόσο μελαγχολικά θυμίζουν πίνακες του Έντουαρντ Χόπερ, τα close-up στα πρόσωπα με τις σκιές να βαραίνουν ακόμη πιο πολύ την όψη του Φρέντι και το καθαρό φως στην παρουσία του Λάνκαστερ να του προσδίδει ρόλο
υπεροχής, αναμφίβολα χαρίζουν σπάνιες κινηματογραφικές στιγμές απόλαυσης.

Από την άλλη, όπως ανέφερα και παραπάνω, σεναριακά το «Master» πέφτει σε λακκούβες. Αγγίζει τα θέματα που θέλει να φέρει στην επιφάνεια, αλλά δεν τα εξελίσσει. Εισάγει το ζήτημα της Σαϊεντολογίας, και αν όχι αυτή καθεαυτή, της καλτ θρησκείας, φέρνει μπροστά τον «φωτισμένο» ηγέτη που έχει το ρητορικό ταλέντο να πείθει και να προσηλυτίζει ομάδες ανθρώπων, πολύ όμορφα επικεντρώνεται στη σχέση μεταξύ Φρέντι και Λάνκαστερ και χαρτογραφεί τις δυνάμεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους αλλά εκεί σταματάει και η όλη ιστορία. Άπαξ και καταλήξεις σε αυτά, πραγματικά το υπόλοιπο φιλμ προχωράει σαν να μην ξέρει τον προορισμό.

Παρότι το «Master» έχει ήδη μπει στον δρόμο για τα Όσκαρ, με την πλειονότητα των κριτικών να χειροκροτούν ενθουσιασμένοι, θεωρώ πως ο Άντερσον σκηνοθετικά έφτασε κοντά στην κατηγορία «αριστούργημα», αλλά δυστυχώς το σενάριο τον τράβηξε πίσω.

Σκηνοθεσία: Πολ Τόμας Άντερσον

Σενάριο: Πολ Τόμας Άντερσον

Πρωταγωνιστούν: Χοακίν Φίνιξ, Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν, Έιμι Άνταμς

Διάρκεια: 137’

Διανομή: Odeon

Ελένη Φιλίππου

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.